61. Welke acties ik me nog meer herinner.
Ik denk met plezier terug aan een
van mijn laatste acties in Milaan, in het warme Italië, op de Brera-academie.
Ik was in m'n eentje naar Milaan gegaan, zonder iemand te waarschuwen.
Mijn vriend Igor Frantsj hielp me onderdak te vinden bij Carla Vendrami,
een schilderes met een goed hart. Een andere vriend, Enrico Comi, organiseerde
voor mij een lezing op de Brera-academie.
Deze is gevestigd in een groot oud
palazzo in het centrum van de stad. Recht tegenover de academie staat een
bank. Deze `compositie' sprak me bijzonder aan.
Ik hield een lezing over de democratische
kunst, over de culturele macht van de elite, over verzetstechnieken, over
het feit dat de huidige cultuur verdoemd is. Men hoorde mij aandachtig
aan.
Helemaal aan het einde van mijn
lezing zei ik dat woorden slechts het halve werk uitmaakten en dat daden
geboden waren. `Nu,' zei ik, `zal ik u laten zien hoe lezingen over de
kunst dienen te eindigen.'
Ik nodigde allen uit de straat op
te gaan. Op de binnenplaats van de academie pakte ik een paar stenen. Vervolgens
liep ik naar de tegenover gelegen bank en smeet een steen naar een van
de ramen. Bij de tweede steen brak het raam. Banken, de macht van het kapitaal:
sla erop! Het was een symbolische klap natuurlijk, maar toch veranderde
de bank door deze klap meteen in een architectonisch kunstwerk. Dankzij
het gat dat mijn steen had geslagen.
3 februari, De Eenhoorn.
62. Waarom ik geen terrorist ben.
Omdat het ontoelaatbaar en weerzinwekkend
is om onschuldige en in feite toevallige slachtoffers te maken. En bovendien,
hoewel ik diep ontgoocheld en absoluut niet tevreden ben over mijn verrichtingen
in de cultuur en de sfeer van de symbolische taal, blijf ik in mijn werk
geloven. Ik geloof dat de symbolische taal een machtig wapen is, het allerbeste
middel om de wereld te veranderen. Vandaag de dag is de symbolische taal
geconfisqueerd door de cultuur van de massa en van de elite, die haar verminken
en in een prul, een speeltje, een dode pop veranderen. Maar er komt nog
een tijd dat de symbolische taal een kracht wordt waarmee wij uitdrukking
zullen geven aan onze heimelijkste wensen, onze meest onvoorstelbare fantasieën
en onwaarschijnlijkste dromen. En deze zullen realiseren.
Terreur daarentegen laat elke keer
weer zien hoe hulpeloos, kwetsbaar en - in het beste geval - hoe diep,
hopeloos tragisch zij is. In terreur klinkt onoverkomelijke wanhoop door,
waar je moeilijk vrede mee kunt hebben. Daarom ben ik geen terrorist.
Tegenwoordig is terreur echter vaak
een expressiemiddel van zwakke, verdrukte, belasterde en zich verzettende
individuen. Ik heb begrip voor ze en beschouw ze als broeders, ook al zal
ik zelf geen bom ter hand nemen. Ik ben bang voor bommen en veracht ze!
3 februari, De Eenhoorn.
63. Nog een actie.
Na het onderwerp `terreur' nog een
actie.
In Berlijn werd vorig jaar een gigantisch
kunstfestival geopend, de zoveelste culturele onderneming van de Duitsers:
ambitieus, duur en alom geadverteerd. Ik kwam op de vooravond in Berlijn
aan en wist de hand te leggen op een perskaart, met behulp waarvan het
me lukte door te dringen tot de opening van het festival. Ik had besloten
mijn pijlen te richten op de persconferentie, als zijnde het meest officiële
en centrale onderdeel van de hele onderneming. Ik vind het fantastisch
zoals situationisten (ik geloof in 1957) een persconferentie van Chaplin
verstoorden. De Situationistische Internationale is volgens mij trouwens
het laatste zinnige fenomeen in de Europese kunst, en in de politiek en
cultuur in het algemeen. (Overigens hebben Baader en Meinhof mij door hun
tragische heroïsme zeer aan zich verplicht.)
Welnu, ik kwam naar de persconferentie.
Ik droeg een zwart T-shirt met daarop het embleem van Batman, in mijn zak
had ik een waterpistool met een fikse lading ongekookt water en ik had
ook nog ander speelgoed bij me - een gele plastic slang die, als je hem
ronddraaide, heel vreemd begon te janken: oe-oe-oe-oe-oe!
De persconferentie werd geopend
door een gewichtig mannetje. Een presidium van nog meer gewichtige mannetjes
zat achter een tafel met microfoons en flesjes mineraalwater.
Het gewichtige mannetje had nog
geen veertig woorden gesproken, of ik sprong op en krijste: `Batman forever!!!'
Het mannetje hield meteen zijn mond. Ik vloog naar voren, ging voor het
presidium staan en begon al gillend `Batman forever!' die gewichtige art-vertegenwoordigers
met mijn waterpistool te beschieten. Ze versteenden onder mijn straaltje.
Ik draaide de slang in het rond. De hele lucht werd gevuld met een fluittoon
die uit het diepst der eeuwen leek te komen, uit de voorste ruiterij van
Dzjingis-Chan: oe-oe-oe-oe-oe! Ik begon met het mineraalwater te jongleren
- de flesjes vlogen op de grond. Toen sprongen de mannetjes vanachter de
tafel op, ze renden achter me aan, werkten me de zaal uit en droegen me
vervolgens over aan de bewaking, maar - o, wat een mazzel! - ik wist me
los te rukken en vloog weer de zaal in. Ik gooide hun microfoons om, mikte
de flesjes omver en begon de tafel aan flenters te slaan. Ze overmeesterden
me weer, en dit keer voorgoed. `Batman forever! Batman forever!' Ha-ha-ha!
3 februari, rotgevangenis.
64. Een gebed.
Isis met de hangbillen, dansende
Phoebus, krijsende Nachtigall, extatische Pan, zwijgende en starende Sabaoth,
reddende Christus, mijn begrijpende vader, kinderen die in de graven liggen,
wijze en boosaardige Parcae, onverbiddelijke Sirenen, veinzende sfinx,
razende onderwatergoden, woest erecterend Afrikaans idool, verliefd rakende
Moeder Gods, uitgeputte tovenaars, olijke heilige Petrus, heilige verbijsterde
Theresia, van de pot gerukte Chinese goden, urinerende Indische Shiva,
triomfantelijke muzen, orkestgelijke Scipio, droefogende Catullus, draaiende
Amfitryoon, mijn lieve reddende Hercules, beschermende Athene, baardige
Russische god, kortgeknipte Japanse God, Polynesische vrouwen van steen,
Paaseiland, door Zdanevitsj beminde, twijfelende Narcissus, help me, kom
voor me op, steel me, red me, verhef me boven de angst, nodig me uit voor
jullie banket.
3 februari, De Eenhoorn, gevangenis
even buiten Amsterdam, 3 uur 's nachts, duisternis.
© Aleksandr Brener
En meer:
art=$
Aleksandr
Brener (Books, Exhibitions etc.)
Stedelijk
Museum Bulletin
nettime:
some criticism on brener's artwork
Russian
artist waiting to be sentenced in the Netherlands
Letter
of Support (IRWIN)